TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẢNH SÁT NHÂN DÂN

Nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận chính trị là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác giáo dục và đào tạo của nhà trường, góp phần bồi dưỡng đội ngũ sĩ quan CAND vững về chính trị, giỏi pháp luật, tinh thông nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Nhận thức rõ điều đó, trong thời gian qua, Trường Đại học CSND đã chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giảng dạy lý luận chính trị, coi trọng gắn kết lý luận với thực tiễn và đã đạt được những kết quả nhất định, song vẫn còn những hạn chế, cần phải nhìn nhận, đánh giá khách quan, đúng đắn để có những định hướng, giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo học viên của nhà trường đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng CAND ngày càng trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong tình hình mới theo tinh thần Nghị quyết số 12-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Quán triệt thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Đảng ủy Công an Trung ương đã chủ động tham mưu Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 12 NQ/TW về “Đẩy mạnh xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”. Nghị quyết là cơ sở để định hướng chỉ đạo xây dựng, phát triển lực lượng CAND từ nay đến năm 2030 với mục tiêu, quan điểm chỉ đạo, nhiệm vụ, giải pháp hết sức cụ thể, khoa học. Đây là nghị quyết mang tầm chiến lược, phát triển của Ngành, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Việc nghiên cứu, quán triệt, tuyên truyền và triển khai vận dụng nghị quyết là nhiệm vụ trọng tâm của các cấp ủy Đảng, cơ quan, tổ chức trong CAND. Để đạt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, phải bắt đầu từ công tác đào tạo tại các Học viện, trường CAND. Trong đó gắn nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị với việc thực hiện những nội dung cơ bản của Nghị quyết là khâu quyết định. Bởi vì chỉ qua giáo dục lý luận chính trị mới xây dựng được đội ngũ cán bộ, chiến sĩ, “có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng; có phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh, thật sự liêm chính, gương mẫu, gắn bó mật thiết với nhân dân, vì nhân dân phục vụ; có ý thức tổ chức kỷ luật cao, nghiêm minh, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Từ đó đặt ra yêu cầu cần tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị tại nhà trường đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng lực lượng CAND theo tinh thần Nghị quyết số 12-NQ/TW của Bộ Chính trị.

1. Thực trạng công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học Cảnh sát nhân dân

Thứ nhất, chất lượng đội ngũ giảng viên lý luận chính trị tại Trường Đại học CSND hiện nay

Công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học CSND được giao cho Khoa LLCT&KHXHNV đảm nhiệm trong thời gian qua, cấp ủy, lãnh đạo đơn vị luôn quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giảng viên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và ngành Công an giao phó. Hầu hết giảng viên Khoa LLCT&KHXHNV đều có phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống tốt, trình độ chuyên môn giỏi và không ngừng được nâng cao. Hiện nay đơn vị có 29 giảng viên, trong đó 8 tiến sĩ, 18 thạc sĩ, 03 cử nhân. Về chức danh giảng dạy, đơn vị có 02 Phó Giáo sư, 10 giảng viên chính, 14 giảng viên, 03 tập sự. Đội ngũ giảng viên có trình độ cao là nhân tố quyết định chất lượng công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học CSND trong thời gian qua. Tuy nhiên, giảng viên lý luận chính trị của Khoa hiện nay vẫn còn hạn chế về trình độ tin học, ngoại ngữ, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, kinh nghiệm thực tiễn, đặc biệt là trình độ nghiệp vụ Công an. Một số giảng viên đơn vị được tuyển dụng từ nghành ngoài vào, hầu hết đều chưa được đào tạo chính quy, bài bản về nghiệp vụ Công an, do vậy gặp khó khăn trong việc vận dụng một cách nhuần nhuyễn, sinh động và phù hợp những kiến thức nghiệp vụ Công an vào các bài giảng của mình.

Thứ hai, thực trạng nội dung giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học Cảnh sát nhân dân hiện nay

Trường Đại học CSND áp dụng khung chương trình giáo dục lý luận chính trị chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc phê duyệt chương trình, giáo trình sử dụng chung các môn lý luận chính trị đối với đào tạo trình độ đại học các ngành không chuyên về lý luận chính trị, bao gồm 5 môn Lý luận chính trị và chương trình đào tạo, trình độ Trung cấp LLCT. Nhìn chung nội dung chương trình đã được đổi mới theo hướng tinh gọn, chắt lọc, gắn bó hơn với thực tiễn xã hội, đáp ứng được yêu cầu dạy, học lý luận chính trị trong các khối không chuyên hiện nay. Tuy nhiên, việc liên hệ, vận dụng lý thuyết của các môn học Mác - Lênin và khoa học xã hội nhân văn với thực tiễn hoạt động chính trị - xã hội và công tác bảo vệ ANQG, bảo đảm TTATXT phù hợp với đặc thù giảng dạy lý luận chính trị tại nhà trường vẫn còn một số khó khăn, để học viên thấy được vai trò và ý nghĩa thiết thực của môn học trong việc luận giải các vấn đề thực tiễn và công tác Công an.

Thứ ba, thực trạng phương pháp, hình thức giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học Cảnh sát nhân dân hiện nay

- Về phương pháp: Trong thời gian qua, đội ngũ giảng viên lý luận chính trị đã chú ý đổi mới phương pháp dạy học, sử dụng đa dạng các phương pháp dạy học, đặc biệt là đã chú ý sử dụng các phương pháp dạy học hiện đại như: Sử dụng biểu đồ; sơ đồ; mô hình; powerpoint; băng hình; bảng tương tác thông minh, ứng dụng công nghệ thông tin (AI) làm cho bài giảng trở nên sinh động, hấp dẫn hơn, thu hút sự chú ý của học viên vào bài giảng. Bên cạnh đó, phương pháp giảng dạy theo hướng tăng cường sự tự học, tự nghiên cứu của học viên tuy đã được áp dụng, song chưa nhiều; một bộ phận giảng viên vẫn sử dụng chủ yếu phương pháp thuyết trình, ít có sự tương tác hai chiều với người học; một số giảng viên chưa chú trọng đúng mức việc phát huy tính tích cực và tư duy độc lập cho học viên, việc giao bài tập để phát huy tính tự học của học viên tuy có thực hiện nhưng khâu kiểm tra, đánh giá kết quả tự học của học viên chưa hiệu quả.

- Về hình thức dạy và học: Giảng viên đã thực hiện đa dạng hơn các hình thức dạy học, không chỉ dạy học lý thuyết mà còn tổ chức xêmina, thảo luận nhóm, kết hợp với ứng dụng công nghệ hiện đại trong các bài giảng... Tuy nhiên, do nguồn kinh phí có hạn cũng như các yếu tố khách quan khác nên chủ yếu vẫn là giảng dạy ở trong lớp học, các hình thức khác đã được áp dụng song chưa phổ biến.

Thứ tư, thực trạng tổ chức thực hiện lịch trình giảng dạy, thi, đánh giá kết quả giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học Cảnh sát nhân dân hiện nay

Về lịch trình giảng dạy, hiện nay Khoa LLCT&KHXHNV thực hiện theo lịch trình chung của nhà trường do phòng QLĐT và BDNC ban hành. Về cơ bản lịch trình đã đảm báo tính logic, hợp lý của từng môn học. Tuy nhiên việc sắp xếp lịch trình giảng dạy có thời điểm trung nhiều lượt lớp do vậy khó khăn trong bố trí, sắp xếp giảng viên giảng dạy do đơn vị có ít giảng viên giảng dạy được nhiều môn lý luận chính trị. Có môn học chỉ có 3 đến 4 giảng viên giảng dạy nên việc sắp xếp lịch trình còn khó khăn.

Hoạt động tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá chất lượng học tập lý luận chính trị của học viên được thực hiện nghiêm túc theo quy định của nhà trường. Song cơ bản vẫn áp dụng 2 hình thức cơ bản là tự luận và vấn đáp, các hình thức khác chưa áp dụng nhiều.

Có thể nói, việc đổi mới nội dung, hình thức, nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học CSND đã được thực hiện tốt, song chưa đồng bộ và tạo hiệu quả rõ rệt. Thực tế kết quả học tập lý luận chính trị của học viên hệ đại học chính quy nhà trường trong những năm gần đây chưa cao. Từ đó yêu cầu cần phải đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giảng dạy lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng CAND theo tinh thần Nghị quyết số 12-NQ/TW trong tình hình mới.

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học Cảnh sát nhân dân trong thời gian tới

Trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến đổi, phức tạp, khó lường: Sự tác động của cuộc khủng hoảng của Chủ nghĩa xã hội trên thế giới sau sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu; sự tác động của quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, sự phát triển của khoa học - công nghệ và mặt trái của nền kinh tế thị trường... dẫn đến sự sụt giảm niềm tin của một bộ phận cán bộ, Đảng viên vào Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; sự chống phá của các thế lực thù địch ngày càng gia tăng với tính chất tinh vi, phức tạp hơn; “tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, Đảng viên, công chức, viên chức”… Nhiệm vụ xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh đặt ra yêu cầu phải “đổi mới công tác tư tưởng, lý luận, nâng cao hơn nữa tính chiến đấu, tính thuyết phục, hiệu quả của công tác tư tưởng phục vụ yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị,... Công an nhân dân vừa là lực lượng nòng cốt, xung kích trong sự nghiệp bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước và nhân dân, vừa là đối tượng chịu sự đấu tranh, chống phá của các thế lực thù địch và tội phạm. Do vậy, công tác chính trị, tư tưởng trong CAND được xác định là nội dung quan trọng, quyết định sự phát triển vững mạnh của lực lượng CAND. Từ đó đặt ra yêu cầu cần phải nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng trong CAND nói chung và công tác giảng dạy lý luận chính cho học viên Trường Đại học CSND nói riêng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng lực lượng CAND ngày càng trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo tinh thần Nghị quyết số 12-NQ/TW của Bộ Chính trị trong tình hình mới, cụ thể yêu cầu:

Một là, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục và đào tạo trong tình hình mới

Đội ngũ giảng viên lý luận chính trị là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò quan trọng trong công tác chính trị, tư tưởng, nâng cao chất lượng học tập lý luận chính trị cho học viên, bởi họ là những người trực tiếp giảng dạy và truyền bá tư tưởng chính trị cho học viên. Vì vậy, Khoa LLCT&KHXHNV cần chủ động tham mưu cho Ban Giám hiệu quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị, phát huy vai trò của giảng viên giảng dạy lý luận chính trị, tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp với đội ngũ này. Mặt khác, đơn vị cần thực hiện tốt công tác chính trị, tư tưởng để mỗi giảng viên nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm to lớn của mình đối với nhiệm vụ giáo dục và đào tạo, không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Công an và kỹ năng sư phạm, kinh nghiệm thực tiễn, phẩm chất đạo đức, lối sống để đáp ứng tốt hơn yêu cầu giảng dạy. Đơn vị tiếp tục quan tâm chỉ đạo các tổ chuyên môn không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng công tác sinh hoạt chuyên môn, nghiên cứu khoa học, các hoạt động dạy giỏi, hội thảo… để giảng viên học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu giảng dạy lý luận chính trị hiện nay.

Hai là, tiếp tục đổi mới toàn diện nội dung giáo dục lý luận chính trị tại Trường Đại học Cảnh sát nhân dân hiện nay

Chính trị, nghiệp vụ và pháp luật là nội dung trụ cột trong đào tạo sĩ quan Công an. Trong đó, tri thức chính trị phải được coi trọng hàng đầu để trang bị thế giới quan, phương pháp luận khoa học, đảm bảo định hướng chính trị và bản chất cách mạng trong nhận thức và hành động của sĩ quan CAND. Do vậy, phải coi trọng và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị. Khoa LLCT&KHXHNV tiếp tục đổi mới nội dung giáo dục lý luận chính trị cho phù hợp với đặc thù của việc giảng dạy lý luận chính trị của nhà trường, cụ thể yêu cầu: Đảm bảo đúng nội dung, thời lượng các môn học lý luận chính trị theo khung chương trình chung của Bộ GD&ĐT. Mặt khác, xuất phát từ đặc thù công tác giảng dạy lý luận chính trị tại nhà trường, trên cơ sở khung chương trình lý luận chính trị chung của Bộ GD&ĐT, Khoa LLCT&KHXHNV chủ động tham mưu cho Phòng QLĐT&BDNC chủ động thiết kế khung chương trình, xây dựng nội dung, biên soạn giáo trình, tài liệu dạy học phù hợp với yêu cầu và đặc thù của các môn lý luận chính trị. Trong đó tập trung vào những vấn đề cơ bản, cốt lõi của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bản chất cách mạng, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng CAND; tư cách, lối sống, phẩm chất đạo đức cách mạng của chiến sĩ CAND. Bổ sung những môn học, những nội dung, những vấn đề lý luận có ý nghĩa đối với thực tiễn chính trị và công tác Công an, để vận dụng, liên hệ, quán triệt ý nghĩa phương pháp luận của các vấn đề lý luận với thực tiễn xã hội và công tác Công an. Từ đó chủ động xác định rõ những nội dung, vấn đề cần bổ sung, liên hệ, quán triệt ý nghĩa phương pháp luận vào công tác Công an và thực tiễn tình hình TTATXH để phù hợp với đặc thù giảng dạy lý luận chính trị tại nhà trường.

Ba là, tiếp tục đổi mới phương pháp, hình thức giáo dục lý luận chính trị tại Trường Đại học Cảnh sát nhân dân hiện nay

Khoa LLCT&KHXHNV tiếp tục tổ chức thực hiện đổi mới mạnh mẽ phương pháp, hình thức dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và tư duy sáng tạo của người học, trong đó cần chú ý tăng cường sử dụng phương pháp dạy học nêu vấn đề, tổ chức cho học viên thảo luận và cung cấp tư liệu, tài liệu cho học viên tự tìm hiểu, nghiên cứu. Đẩy mạnh ứng dụng và sử dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy, xây dựng và khai thác hiệu quả hệ thống tư liệu gắn với nghiệp vụ công tác Công an để bổ trợ và minh họa cho nội dung bài giảng lý luận chính trị. Về hình thức dạy học cần chú trọng kết hợp giữa giảng dạy lý thuyết trong nhà trường và vấn đề thực tiễn xã hội, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động thực tế, nhằm tạo môi trường, điều kiện thực tiễn thuận lợi để học viên trải nghiệm, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn công tác Công an.

Bốn là, tiếp tục tổ chức hiệu quả các hoạt động thực tế cho học viên

Khoa LLCT&KHXHNV cần tăng cường tổ chức các hoạt động thực tế cho học viên, tạo ra môi trường, điều kiện thuận lợi để học viên gắn lý luận với thực tiễn, so sánh, đối chiếu những vấn đề lý luận đã được học với thực tiễn, hiểu rõ hơn những vấn đề lý luận qua thực tiễn cuộc sống, lấy thực tiễn cuộc sống làm minh chứng cho nội dung bài giảng. Tiếp tục tổ chức thực hiện hiệu quả hoạt động thực hành chính trị - xã hội. Đó là môi trường thực tiễn chính trị - xã hội cần thiết cho học viên học tập lý luận chính trị, góp phần thực hiện hiệu quả việc đổi mới giáo dục lý luận chính trị, gắn kết giữa lý luận và thực tiễn, giữa học và hành trong giáo dục lý luận chính trị.

Năm là, Khoa LLCT&KHXHNV chủ động tham mưu cho Phòng QLĐT &BDNC trong việc sắp xếp lịch trình giảng dạy, tổ chức đánh giá kết quả học tập của học viên.

Trên cơ sở Kế hoạch giảng dạy của nhà trường từ đầu học kỳ, năm học Khoa LLCT&KHXHNV cần chủ động tham mưu, trao đổi với Phòng QLĐT&BDNC sắp xếp, bố trí lịch trình giảng dạy các môn lý luận chính trị phù hợp với đặc thù của đơn vị. Một mặt đảm bảo tính logic trong sắp xếp môn học, mặt khác cần linh hoạt để phù hợp với lịch trình chung của các đơn vị. Tiếp tục đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên theo hướng đa dạng các hình thức, phương pháp nhằm đánh giá toàn diện kết quả học tập, nghiên cứu của học viên.

Có thể khẳng định rằng: Công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học CSND hiện nay đã được đổi mới và đã đem lại những kết quả bước đầu. Song vẫn còn những hạn chế nhất định, đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức, nâng cao chất lượng công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Đại học CSND đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng lực lượng CAND theo tinh thần Nghị quyết số 12 NQ/TW của Bộ Chính trị trong thời gian tới./.

ThS Khắc Lãm - Giảng viên Khoa LLCT&KHXHNV

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2021.

[2]. Đảng ủy Công an Trung ương: Nghị Quyết số 16-NQ/ĐUCA ngày 18/01/2023 về Tăng cường công tác chính trị tư tưởng đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ hiện đại, Hà Nội, 2023.

[3]. Đảng ủy Công an Trung ương: Nghị quyết số 17-NQ/DUCA, ngày 24/10/2014 của ĐUCATW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong CAND, Hà Nội, 2014.

[4]. Đảng ủy Công an Trung ương: Quy định số 09-QĐ/ĐUCA ngày 19/5/2023 về chế độ học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân, Hà Nội, 2023.

[5]. Đảng uỷ Công an Trung ương: Quy định số 17-QĐ/ĐUCA ngày 26/12/2023 về chế độ học tập lý luận chính trị trong Công an nhân dân.

[6]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.