Trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đảng và Nhà nước luôn xác định xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật là hai khâu có mối quan hệ chặt chẽ, tác động trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và sự phát triển bền vững của đất nước. Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tổ chức thi hành pháp luật, coi đây là điều kiện quan trọng để đưa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống. Trong đó, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là một trong những giải pháp nền tảng nhằm nâng cao nhận thức pháp luật, xây dựng văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn xã hội.
Ngày 01/7/2026 trở thành dấu mốc quan trọng khi nhiều luật, nghị quyết của Quốc hội, nghị định của Chính phủ và các văn bản quy định chi tiết thi hành đồng thời có hiệu lực, tạo nên một đợt hoàn thiện thể chế có quy mô lớn trên nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Bên cạnh Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự, bao gồm Luật Cảnh vệ; Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam; Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; Luật Cư trú; Luật Căn cước; Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Luật Đường bộ; Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, nhiều quy định mới trong các lĩnh vực tổ chức chính quyền địa phương, đầu tư, tài chính, khoa học và công nghệ, chuyển đổi số, tư pháp, giao thông vận tải và các lĩnh vực quản lý chuyên ngành khác cũng chính thức được triển khai. Những thay đổi này không chỉ tác động đến hoạt động của các cơ quan nhà nước mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức và mỗi người dân trong quá trình học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh và tham gia các quan hệ xã hội.
Việc đồng thời triển khai nhiều quy định pháp luật mới vừa tạo cơ hội nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, vừa đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng đưa các quy định đó đến với mọi tầng lớp nhân dân. Thực tiễn cho thấy, chất lượng của một đạo luật không chỉ được quyết định bởi nội dung của văn bản mà còn phụ thuộc rất lớn vào hiệu quả tổ chức thực hiện. Nếu chủ thể quản lý trực tiếp và đối tượng quản lý không được tiếp cận thông tin đầy đủ, không hiểu đúng tinh thần và nội dung của các quy định mới thì quá trình triển khai sẽ gặp nhiều khó khăn, làm giảm hiệu lực của chính sách, phát sinh cách hiểu không thống nhất và sai phạm trong quá trình thực thi pháp luật. Chính vì vậy, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cần được triển khai kịp thời, đồng bộ, chủ động và khoa học.
Yêu cầu đối với hoạt động tuyên truyền pháp luật khi nhiều văn bản pháp luật đồng thời có hiệu lực
29 Luật, trên 140 Nghị định và thông tư được triển khai đồng thời đặt ra nhiều thách thức đối với hoạt động tuyên truyền pháp luật trong giai đoạn hiện nay.
Một là, gia tăng nhu cầu tiếp cận và cập nhật thông tin pháp luật của các cơ quan, tổ chức và nhân dân.
Ngày 01/7/2026 đánh dấu thời điểm nhiều luật, nghị quyết của Quốc hội cùng hệ thống nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành đồng thời có hiệu lực, tạo nên những thay đổi quan trọng trên nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Khối lượng thông tin pháp luật mới được ban hành lớn, phạm vi điều chỉnh rộng và tác động đến hầu hết các chủ thể trong xã hội, từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đến mỗi người dân. Trong khi đó, không phải mọi đối tượng đều có điều kiện hoặc khả năng chủ động nghiên cứu, cập nhật đầy đủ các quy định mới, nhất là đối với những văn bản có tính chuyên ngành, chứa nhiều nội dung kỹ thuật. Điều này làm gia tăng nhu cầu được cung cấp thông tin pháp luật một cách chính xác, đầy đủ và kịp thời. Vì vậy, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cần được triển khai đồng bộ ngay từ thời điểm các quy định mới có hiệu lực, bảo đảm pháp luật được truyền tải nhanh chóng đến toàn xã hội và tạo điều kiện để các chủ thể chủ động thực hiện đúng quy định.
Hai là, sự đa dạng về nội dung, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của các quy định mới đòi hỏi hoạt động tuyên truyền phải được tổ chức khoa học, có trọng tâm và phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Các quy định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 bao quát nhiều lĩnh vực khác nhau như tổ chức bộ máy nhà nước, an ninh, trật tự, đầu tư, tài chính, khoa học và công nghệ, chuyển đổi số, giao thông vận tải và nhiều lĩnh vực quản lý chuyên ngành khác. Mỗi văn bản điều chỉnh những quan hệ xã hội riêng, quy định trách nhiệm của những nhóm chủ thể khác nhau và đặt ra các yêu cầu thực hiện không giống nhau. Vì vậy, hoạt động tuyên truyền không thể triển khai theo phương thức đồng loạt mà cần được phân loại theo từng lĩnh vực, từng nhóm đối tượng và từng nhu cầu tiếp cận thông tin. Việc lựa chọn đúng nội dung, hình thức và phương thức truyền thông sẽ giúp người dân, doanh nghiệp và các cơ quan nhà nước dễ tiếp cận, hiểu đúng và áp dụng chính xác các quy định mới trong thực tiễn, qua đó nâng cao chất lượng thực thi pháp luật.
Ba là, yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác tuyên tuyền để đảm bảo sự thống nhất trong nhận thức và hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.
Mục tiêu của công tác tuyên truyền, bên cạnh nhiệm vụ phổ biến nội dung quy định của pháp luật, phải hướng tới mục tiêu hình thành nhận thức đúng, tạo sự đồng thuận xã hội và chuyển hóa thành hành vi chấp hành pháp luật của các chủ thể. Nhiều quy định mới đặt ra yêu cầu các cơ quan nhà nước phải đổi mới phương thức quản lý, doanh nghiệp điều chỉnh quy trình hoạt động và người dân thay đổi thói quen trong việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình. Nếu các chủ thể thiếu sự chuẩn bị về nhận thức hoặc hiểu không thống nhất, quá trình triển khai sẽ gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến hiệu lực và hiệu quả của chính sách. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần được tiến hành thường xuyên, liên tục, gắn phổ biến quy định pháp luật với giải thích mục tiêu, ý nghĩa, lợi ích và hướng dẫn tổ chức thực hiện, qua đó tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn xã hội, góp phần đưa các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Bốn là, yêu cầu đổi mới hình thức, phương pháp và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào hoạt động tuyên truyền pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn mới.
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức người dân tiếp cận thông tin và tương tác với cơ quan nhà nước. Đây là điều kiện thuận lợi để đổi mới hoạt động tuyên truyền theo hướng đa nền tảng, đa phương tiện và lấy người dân làm trung tâm. Việc khai thác hiệu quả cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, hệ thống dữ liệu số, ứng dụng di động và các công cụ trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp thông tin pháp luật được truyền tải nhanh chóng, chính xác mà còn tạo điều kiện cá thể hóa nội dung theo từng nhóm đối tượng, nâng cao khả năng tương tác và hỗ trợ tra cứu, giải đáp pháp luật một cách thuận tiện. Đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng chuyển đổi số không chỉ đáp ứng yêu cầu của tiến trình chuyển đổi số quốc gia mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật và hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật trong giai đoạn hiện nay.
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền các quy định pháp luật mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026
Trên cơ sở nhận thức các yêu cầu, đòi hỏi đối với hoạt động tuyên truyền pháp luật trong giai đoạn hiện nay, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả của hoạt động tuyên truyền pháp luật của các cơ quan quản lý nhà nước, bao gồm:
Thứ nhất, xây dựng kế hoạch tuyên truyền chủ động, thống nhất và đồng bộ ngay từ quá trình chuẩn bị tổ chức thi hành pháp luật.
Công tác tuyên truyền cần được chuẩn bị từ sớm, triển khai có kế hoạch và bảo đảm tính thống nhất trên phạm vi cả nước. Các bộ, ngành và địa phương cần xây dựng kế hoạch tuyên truyền ngay trong quá trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật, xác định rõ nội dung trọng tâm, nhóm đối tượng ưu tiên, thời điểm triển khai và hình thức tuyên truyền phù hợp. Hoạt động tuyên truyền cần được tổ chức xuyên suốt trước, trong và sau thời điểm văn bản có hiệu lực nhằm tạo điều kiện để cán bộ, công chức, doanh nghiệp và người dân chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thực hiện đúng quy định. Đồng thời, cần tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan truyền thông, các tổ chức chính trị – xã hội và chính quyền các cấp nhằm bảo đảm sự thống nhất về nội dung, thông điệp và tiến độ của công tác tuyên truyền.
Thứ hai, đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền theo hướng phân loại đối tượng, lấy nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Do phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của các quy định mới rất đa dạng, hoạt động tuyên truyền cần chuyển mạnh từ phương thức phổ biến đại trà sang thiết kế nội dung theo từng nhóm đối tượng cụ thể. Đối với cán bộ, công chức cần tập trung vào trách nhiệm tổ chức thi hành và áp dụng pháp luật; đối với doanh nghiệp cần ưu tiên các quy định ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; đối với người dân cần chú trọng những quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ cá nhân. Việc lấy nhu cầu thông tin của từng nhóm đối tượng làm trung tâm sẽ góp phần nâng cao chất lượng tiếp nhận, hạn chế tình trạng truyền thông dàn trải và tăng hiệu quả phổ biến pháp luật.
Thứ ba, nâng cao chất lượng tuyên truyền theo hướng gắn phổ biến pháp luật với hướng dẫn thực hiện, giải đáp vướng mắc và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.
Để các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống, hoạt động tuyên truyền cần chuyển từ việc giới thiệu nội dung văn bản sang hỗ trợ các chủ thể hiểu đúng, thực hiện đúng và xử lý đúng các tình huống phát sinh trong thực tiễn. Nội dung tuyên truyền cần làm rõ mục tiêu của chính sách, những điểm mới của pháp luật, đồng thời hướng dẫn cụ thể cách thức thực hiện đối với từng nhóm đối tượng và từng tình huống điển hình. Bên cạnh đó, cần thiết lập các kênh tiếp nhận, giải đáp kiến nghị, phản ánh và vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật; thường xuyên cập nhật các hướng dẫn nghiệp vụ và kinh nghiệm thực tiễn để hỗ trợ các cơ quan, tổ chức và người dân. Qua đó, công tác tuyên truyền không chỉ góp phần nâng cao nhận thức pháp luật mà còn tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật.
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái phổ biến, giáo dục pháp luật hiện đại.
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng ứng dụng công nghệ số là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật. Các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu pháp luật điện tử, dữ liệu số, video hướng dẫn, nền tảng học tập trực tuyến, hệ thống hỏi – đáp pháp luật và các ứng dụng hỗ trợ tra cứu, tìm hiểu pháp luật trên thiết bị di động. Đồng thời, cần phát huy hiệu quả của cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, nền tảng truyền thông số và nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tư vấn, hỗ trợ giải đáp pháp luật, cá thể hóa nội dung tuyên truyền theo từng nhóm đối tượng. Việc hình thành hệ sinh thái phổ biến, giáo dục pháp luật số không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận thông tin mà còn góp phần đổi mới căn bản phương thức tuyên truyền và tiếp nhận thông tin pháp luật, nâng cao chất lượng tổ chức thi hành pháp luật và đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại.
Kết luận
Việc nhiều luật, nghị quyết của Quốc hội cùng hệ thống nghị định, thông tư đồng thời có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách mới không chỉ phụ thuộc vào chất lượng của các văn bản quy phạm pháp luật mà còn phụ thuộc vào quá trình tổ chức thi hành, trong đó công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đưa pháp luật vào cuộc sống.
Trong bối cảnh đó, việc nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền các quy định pháp luật mới là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm các chính sách được triển khai thống nhất, đồng bộ và hiệu quả. Đây không chỉ là giải pháp góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của các cơ quan, tổ chức và nhân dân mà còn là giải pháp nền tảng để nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, xây dựng nền hành chính hiện đại, kiến tạo và phát triển văn hóa thượng tôn pháp luật trong toàn xã hội, thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
TS Vũ Thị Vân Anh
Khoa CSGT - T05
Ban Biên Tập Website
Mọi thông tin phản hồi xin gửi về hòm thư điện tử của Nhà trường hoặc qua hệ thống Hộp thư góp ý.
