Trong kỷ nguyên số, việc hiện đại hóa nền hành chính không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật mà còn là nhiệm vụ chiến lược để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phục vụ Nhân dân. Quyết định số 1523/QĐ-BCA ngày 26/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành, sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ trong nhiều lĩnh vực trọng yếu như: quản lý ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự (ANTT); quản lý con dấu; quản lý pháo; quản lý cư trú và quản lý căn cước (sau đây gọi là Quyết định số 1523/QĐ-BCA) được ban hành trong bối cảnh Đề án 06 đang bước vào giai đoạn tăng tốc, tạo ra bước ngoặt quan trọng trong việc chuyển từ phương thức quản lý thủ công sang quản trị xã hội dựa trên dữ liệu số.
Bộ Công an luôn chủ động, gương mẫu, đi đầu trong chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lý hành chính về trật tự xã hội. Quyết định số 1523/QĐ-BCA thể hiện trên một số nội dung chủ yếu sau:
1. Quyết định 1523/QĐ-BCA: Nền tảng pháp lý cho sự hiện đại hóa
Quyết định số 1523/QĐ-BCA là văn bản cụ thể hóa các quy định đột phá của Nghị định số 58/2026/NĐ-CP ngày 13/02/2026 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến điều kiện kinh doanh, con dấu, pháo, cư trú, căn cước. Đây là một phần của chiến lược chuyển đổi số quốc gia, lấy Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư làm “xương sống” để hiện đại hóa toàn diện các lĩnh vực: Quản lý ngành, nghề kinh doanh có điều kiện; quản lý con dấu; quản lý pháo; cư trú và căn cước.
Trước đây, dù đã có nhiều dịch vụ công trực tuyến nhưng người dân vẫn gặp những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các thủ tục hành chính như: thông tin đã có trên hệ thống nhưng cán bộ vẫn yêu cầu nộp bản giấy. Quyết định số 1523/QĐ-BCA được ban hành để xóa bỏ rào cản này, tạo ra một quy trình thống nhất từ cấp Bộ đến tận Công an cấp xã. Trọng tâm của sự hiện đại hóa này là nguyên tắc: “Dữ liệu đi trước, thủ tục theo sau”. Thay vì yêu cầu người dân xuất trình giấy tờ bản giấy, các cơ quan chức năng sẽ thực hiện khai thác trực tiếp thông tin từ các hệ thống dữ liệu đã được số hóa và liên thông.
2. Những thay đổi thực tế từ chuyển đổi số lĩnh vực an ninh, trật tự mang lại lợi ích cho người dân và doanh nghiệp
Chuyển đổi số theo Quyết định số 1523/QĐ-BCA và Nghị định số 58/2026/NĐ-CP được thể hiện rõ nét qua 3 khía cạnh chính:
Thứ nhất, Số hóa toàn trình và thừa nhận giá trị pháp lý của bản điện tử
Một trong những điểm mới nhất là việc thừa nhận giá trị pháp lý tuyệt đối của các bản điện tử được ký số. Đây là một trong những điểm mới được người dân và doanh nghiệp ủng hộ nhất. Các doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT có thể nộp hồ sơ dưới dạng bản điện tử được chia sẻ từ cơ sở dữ liệu quốc gia.
Chẳng hạn: Thay vì nộp bản sao chứng thực Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hệ thống của Bộ Công an sẽ tự động kết nối với cơ sở dữ liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư để xác thực thông tin.
Thứ hai, Tối ưu hóa tiện ích trên ứng dụng VNeID
Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) đã trở thành “trạm dịch vụ công di động” cho mỗi người dân. Quyết định số 1523/QĐ-BCA đẩy mạnh việc xác nhận “Đồng ý cho đăng ký cư trú” ngay trên VNeID. Điều này giải quyết dứt điểm khó khăn khi chủ hộ đi vắng hoặc không ở cùng nơi cư trú với người đăng ký.
Đặc biệt, việc bãi bỏ hoàn toàn “Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân 9 số” là một bước tiến hiện đại hóa quan trọng. Thông tin này hiện đã được mã hóa vào mã QR trên thẻ căn cước và tích hợp sẵn trong tài khoản định danh điện tử. Các tổ chức tín dụng hay văn phòng đất đai chỉ cần quét mã QR để đối soát, tuyệt đối không được yêu cầu dân nộp giấy xác nhận bản giấy.
Thứ ba, Thiết lập hệ sinh thái số thông qua kết nối liên thông và “làm giàu” dữ liệu
Quyết định số 1523/QĐ-BCA không chỉ là sự thay đổi về mặt thủ tục mà còn là bước đi chiến lược trong việc xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dùng chung. Trọng tâm của công tác chuyển đổi số là lấy Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư làm nền tảng, thực hiện kết nối liên thông với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác như: tư pháp, bảo hiểm xã hội, đất đai và đăng ký doanh nghiệp.
Việc “làm giàu” dữ liệu theo tinh thần của Quyết định số 1523/QĐ-BCA được thể hiện qua: (1) Tính kế thừa và chia sẻ: Xóa bỏ tình trạng “ốc đảo dữ liệu” giữa các cơ quan nhà nước. Thay vì yêu cầu người dân cung cấp lại các thông tin đã có trong hệ thống, cán bộ giải quyết TTHC sẽ trực tiếp khai thác dữ liệu điện tử đã được xác thực. Điều này hiện thực hóa nguyên tắc “người dân chỉ cung cấp thông tin một lần”. (2) Giá trị pháp lý của thông tin số: Sự kết nối liên thông cho phép tích hợp các loại giấy tờ truyền thống vào tài khoản định danh điện tử. Điển hình như việc bãi bỏ hoàn toàn “Giấy xác nhận số CMND 9 số” bằng cách mã hóa thông tin này vào mã QR trên Thẻ căn cước, giúp các giao dịch dân sự, tài chính diễn ra nhanh chóng, an toàn và chính xác tuyệt đối. (3) Xây dựng niềm tin số: Với hơn 45 triệu dữ liệu chuyên ngành đã được liên thông, hệ thống đảm bảo tiêu chuẩn dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, tạo nền tảng vững chắc để chuyển đổi từ quản lý hành chính dựa trên giấy tờ sang quản trị xã hội dựa trên dữ liệu số.
Thứ tư, Phân cấp mạnh mẽ về cơ sở – Yếu tố then chốt của hiện đại hóa
Một trong những nội dung cốt lõi của Quyết định số 1523/QĐ-BCA là chuyển dịch thẩm quyền giải quyết TTHC từ cấp Bộ, cấp tỉnh về tận Công an cấp xã.
Việc phân cấp này giúp:
- Gần dân hơn: Người dân không phải di chuyển xa, giảm áp lực cho các cơ quan cấp trên.
- Dữ liệu “sống”: Công an cấp xã là người nắm rõ nhất biến động nhân khẩu trên địa bàn, giúp cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư luôn “đúng, đủ, sạch, sống”.
- Hậu kiểm thay tiền kiểm: Hiện đại hóa công tác quản lý thông qua cơ chế hậu kiểm, kiểm tra giám sát sau khi cấp phép, giúp doanh nghiệp sớm đi vào hoạt động.
3. Thách thức và kiến nghị giải pháp đẩy mạnh chuyển đổi số
Dù đạt được nhiều thành tựu, tiến trình hiện đại hóa vẫn gặp một số rào cản như: Hạ tầng viễn thông tại vùng sâu vùng xa chưa đồng bộ; kỹ năng số của một bộ phận người dân còn hạn chế; và vấn đề bảo mật dữ liệu cá nhân trong môi trường mạng.
Để giải quyết, cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp:
- Về hạ tầng: Tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống 5G và các trạm dịch vụ công trực tuyến tại khu dân cư.
- Về con người: Đẩy mạnh phong rào "Bình dân học vụ số" để hướng dẫn người dân sử dụng VNeID. Mỗi cán bộ chiến sĩ Công an xã phải là một "tuyên truyền viên tích cực" trong chuyển đổi số.
- Về cơ chế: Áp dụng nghiêm túc "Chỉ số cải cách hành chính trong CAND" để đánh giá thi đua. Những đơn vị có cách làm đột phá cần được thưởng điểm và nhân rộng, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp gây phiền hà cho dân.
Tóm lại, Quyết định số 1523/QĐ-BCA là một dấu mốc quan trọng, minh chứng cho quyết tâm của lực lượng Công an nhân dân trong việc hiện đại hóa nền hành chính quốc gia. Bằng việc đẩy mạnh chuyển đổi số, loại bỏ các thủ tục rườm rà và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo, Bộ Công an đã tạo ra một môi trường pháp lý thông thoáng, minh bạch, góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước. Người dân và doanh nghiệp hãy tích cực sử dụng các tiện ích trên VNeID và Cổng dịch vụ công trực tuyến để cùng lực lượng Công an xây dựng một xã hội số văn minh, hiện đại và an toàn./.
Thạc sĩ, Đại úy Nguyễn Văn Thành
Giảng viên Khoa QLHC về TTXH
Ban Biên Tập Website
Mọi thông tin phản hồi xin gửi về hòm thư điện tử của Nhà trường hoặc qua hệ thống Hộp thư góp ý.
